Rezin gaýtadan işlemegiň tehnologiýasy we önümçilik prosesi bilen tanyşdyryş

1. Esasy proses akymy

Rezin önümleriniň köp görnüşi bar, ýöne önümçilik prosesi esasan birmeňzeş. Umumy berk rezin-çig rezin çig mal hökmünde ulanylýan rezin önümleriniň esasy prosesi alty esasy prosesi öz içine alýar: plastikleşdirmek, garyşdyrmak, kalenderlemek, ekstruziya etmek, galyplamak we wulkanizasiýa etmek. Elbetde, çig mal taýýarlamak, taýýar önümi taýýarlamak, barlag we gaplamak ýaly esasy prosesler hem hökmanydyr. Rezin gaýtadan işlemek tehnologiýasy, esasan, plastiklik we elastiklik häsiýetleriniň arasyndaky gapma-garşylygy çözmek üçindir. Dürli tehnologiki serişdeler arkaly elastik rezin plastik çeýnelýän rezinlere öwrülýär, soňra ýarym taýýar önümleri ýasamak üçin dürli garyşyk maddalar goşulýar, soňra plastik ýarym taýýar önümler wulkanizasiýa arkaly ýokary elastiklik we gowy fiziki we mehaniki häsiýetlere eýe bolan rezin önümlerine öwrülýär.

2. Çig mal taýýarlamak

Rezin önümleriniň esasy çig maly esasy material hökmünde çig rezin bolup, çig rezin tropik we subtropik ýerlerde ösdürilip ýetişdirilen rezin agaçlarynyň gabygynyň emeli kesilmegi arkaly ýygnalýar.

Rezin önümleriniň käbir häsiýetlerini gowulandyrmak üçin dürli garyndy maddalary goşulýan kömekçi materiallardyr.

Süýüm materiallary (pagta, kenep, ýüň we dürli emeli süýümler, sintetiki süýümler we metal materiallar, polat simler) rezin önümleriniň skelet materiallary hökmünde mehaniki berkligini ýokarlandyrmak we önümiň deformasiýasyny çäklendirmek üçin ulanylýar. Çig maly taýýarlamak prosesinde maddalar formula boýunça takyk ölçenmeli. Çig rezin we garyşdyryjy maddanyň biri-biri bilen birmeňzeş garyşmagy üçin material gaýtadan işlenmeli. Çig rezin guradyjy otagda 60–70℃ temperaturada ýumşadylmaly, soňra kesilip, kiçi böleklere bölünmeli. Garyşdyryjy madda bölejikli bolýar. Parafin, stearin turşusy, kanifol we ş.m. ýaly maddalar ezilmeli. Eger poroşok mehaniki garyndylar ýa-da iri bölejikler bolsa, ony gyzdyryp, eredip, bugardyp we süzgüçden geçirip, sosna taryny we kumaron ýaly suwuk maddalary aýyrmak üçin elakdan geçirmeli. Birmeňzeş wulkanizasiýa wagtynda köpürjikleriň emele gelmegi önümiň hiline täsir edýär.

3. Plastikleşdirme

Çig rezin elastikdir we gaýtadan işlemek üçin zerur bolan plastiklige eýe däl, şonuň üçin ony gaýtadan işlemek aňsat däl. Onuň plastikligini ýokarlandyrmak üçin çig rezini çeýnemek zerurdyr, şonuň üçin garyşdyryjy serişde garyşdyrylanda çig rezinde aňsatlyk bilen we deň derejede ýaýrap biler we şol bir wagtyň özünde, kauçugyň geçirijiligini gowulandyrmak we kalenderlemek we şekillendirmek prosesinde süýümli mata aralaşmak peýdalydyr. Çig rezinanyň uzyn zynjyrly molekulalaryny plastiklige öwürmek prosesi çeýnemek diýlip atlandyrylýar. Çig rezini plastikleşdirmegiň iki usuly bar: mehaniki plastikleşdirme we termal plastikleşdirme. Mehaniki çeýnemek - uzyn zynjyrly rezin molekulalarynyň pes temperaturada plastikleşdirijiniň mehaniki ekstruziýasy we sürtülmesi arkaly ýokary elastik ýagdaýdan plastik ýagdaýa çenli dargadylyp, gysgaldylýan prosesidir. Gyzgyn plastikleşdirme - uzyn zynjyrly molekulalary peseltmek we gysgaldyp, plastiklige eýe bolmak üçin ýylylygyň we kislorodyň täsiri astynda çig rezinine gyzgyn basylan howany geçirmekdir.

4. Garyşyk

Dürli ulanyş şertlerine uýgunlaşmak, dürli häsiýetleri almak we rezin önümleriniň işini gowulandyrmak we çykdajylary azaltmak üçin çig rezinä dürli garyşdyryjylar goşulmaly. Garyşdyrmak - bu çeýnelýän çig rezin garyşdyryjy bilen garyşdyrylýan we garyşdyryjynyň rezin garyşdyryjy maşynda mehaniki garyşdyrmak arkaly çig rezinä doly we deň derejede ýaýradylýan prosesdir. Garyşdyrmak rezin önümleriniň önümçilik prosesinde möhüm prosesdir. Garyşdyrmak deň däl bolsa, rezin we garyşdyryjylaryň täsiri doly derejede amala aşyrylyp bilinmez, bu bolsa önümiň işine täsir edýär. Garyşdyrylandan soň alynýan rezin materialy garyşyk rezin diýlip atlandyrylýar. Ol dürli rezin önümlerini öndürmek üçin ýarym taýýar materialdyr, adatça rezin materialy diýlip atlandyrylýar we adatça haryt hökmünde satylýar. Alyjylar rezin materialyny gönüden-göni işläp, şekillendirip we zerur rezin önümlerine wulkanizasiýa etmek üçin ulanyp bilerler. Dürli formulalara görä, saýlamak üçin dürli häsiýetlere eýe bolan dürli synplar we görnüşler bar.

5. Formalaşdyrmak

Rezin önümleriniň önümçilik prosesinde dürli görnüşdäki we ölçegdäki önümleri kalendr ýa-da ekstruderler arkaly öňünden taýýarlamak prosesine galyplamak diýilýär.

6. Wulkanizasiýa

Plastik kauçugy elastik kauçuga öwürmek prosesi wulkanizasiýa diýlip atlandyrylýar. Ol belli bir mukdarda kükürt, wulkanizasiýa tizlendirijisi we ş.m. ýaly wulkanizasiýa serişdesini goşmakdan ybaratdyr. Çig kauçugyň çyzykly molekulalary biri-biri bilen özara baglanyşykly bolup, "kükürt köprülerini" emele getirmek arkaly üç ölçegli tor gurluşyny emele getirýär, şonuň üçin plastik kauçuk birleşmesi ýokary elastik wulkanizata öwrülýär.